تبلیغات

ENVIRONMENT & MJM & BIODIVERSITY - معرفى دكتر هدایت الله تاجبخش ( پدر تاكسیدرمى نوین ایران )
 
ENVIRONMENT & MJM & BIODIVERSITY
*کتابخانه حیات در حال سوختن است و ما حتی عناوین این کتابها را نمی دانیم*
                                                        
درباره وبلاگ

با زمین سخن بگو و به تو خواهد آموخت؛

بر خود لازم دیدم به عنوان عضو کوچکی از این خانواده بزرگ و سبز اندیش حق تکلیف ادا کنم و به منظور اطلاع رسانی، ارتباط، پیشبرد ارتقای علمی، تعامل بین افراد، و نیز ارتقاء و جا اندازی فرهنگ محیط زیستی این تار نمای در پیش رو را ایجاد کنم.

««««««««خواهشمنداست ما را از راهنمایی ها و نظرات سازنده خود بی نصیب نفرمایید.»»»»»»»»

و نخواهیم مگس از سر انگشت طبیعت بپرد. و نخواهیم پلنگ از در خلقت برود بیرون. و بدانیم اگر کرم نبود ، زندگی چیزی کم داشت. و اگر خنج نبود ، لطمه میخورد به قانون درخت. (سهراب سپهری)

مدیر: mohammad jaber movahedi
نظرسنجی
کدام یک از این گروه موجودات زنده را دوست دارید؟










پیوندهای روزانه
آمار وبلاگ
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • آخرین بازدید :
  • کل بازدید :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بروز رسانی :
صدای پرندگان
معرفی به دوستان
Translate

    احتمالا بسیارى از شما حیوانات خشك شده یا تاكسیدرمى شده را بر دیوار منازل یا موزه‌هاى حیات وحش تماشا كرده‌اید. اما تا به حال فكر كرده‌اید كه این مجسمه‌هاى زیبا و به ظاهر واقعى چه مراحلى را طى مى‌ كنند یا اصلا چه كسى آنها را با این مهارت و هنرمندى به این صورت در آورده تا سال‌ها همچون شى زینتى در معرض نمایش گذاشته شوند؟


دكتر هدایت الله تاجبخش از اولین پایه‌گذاران فن تاكسیدرمى در ایران است. وى در سال 1319 در تهران متولد شد و تحصیلات خود را در رشته تاكسیدرمى با درجه دكترى و با موضوع بافت‌شناسى حیوانات وحشى از آمریكا دریافت كرد و هم اكنون در كارگاه تاكسیدرمى موزه طبیعت و حیات وحش ایران واقع در منطقه دارآباد تهران مشغول به كار است.
تاكسیدرمى مركب از دو واژه یونانى تاكسیز (taxis) به معنى آراستن و درما (Derma) به معنى پوست است و در واقع فن و هنرى، در زمینه پوست آرایى، پوست آمایى و دركل مجسمه‌سازى حیوانات مرده یا شكارى به شمار می‌آید.
نخستین گام‌هاى تاكسیدرمى براى بازسازى پرندگان در قرن هفدهم در هلند صورت گرفته و امروزه قدیمى ترین گونه تاكسیدرمى شده موجود یك كرگدن است كه در موزه جانور‌شناسى فلورانس ایتالیا نگهدارى مى ‌شود. در این تاكسیدرمى جانوران با تشكیل موزه جانور‌شناسى دانشكده كشاورزى كرج و به همت شادروان جلال افشار شكل گرفت.

از نیمه دهه 1320 ه.ش به بعد نیز موزه دانشكده علوم دانشگاه تهران (موزه فاطمى) و بخش جانور‌شناسى موسسه تحقیقات آفات و بیمارى‌هاى گیاهى از پیشگامان تاكسیدرمى جانوران در ایران و ادامه دهنده راه افشار بودند. بعد از تاسیس سازمان محیط زیست، هدایت الله تاجبخش در سال 1347 با اتكا به روش‌هاى نوین علمى به این امر مبادرت كرد و تا به امروز، تنها موسسه مجاز ایران براى انجام تاكسیدرمى حیوانات است. وى كه به این فن عشق مى ‌ورزد و تمام سعى اش را براى تداوم حرفه‌اى آن در ایران انجام مى ‌دهد ، دلیل روى آوردن خود را به تاكسیدرمى حیوانات چنین بیان مى ‌كند: «توجه به طبیعت و شكار از قدیم در خانواده ‌ما وجود داشت و از آنجا كه ما یكى از خاندان‌هاى مربوط به قاجار هستیم، شكار كردن به عنوان تفریح و سرگرمى در میان افراد خانواده دنبال مى ‌شد. من و برادرم از دوران نوجوانى به همراه پدر و عمویم به شكار مى ‌رفتیم و حیوانات شكارى را خشك مى ‌كردیم تا اینكه به این فكر افتادیم این كار را از حالت تفریحى خارج كنیم و به صورت حرفه‌اى در‌آوریم.» و تنها یك مشوق لازم بود تا این برادران علاقه‌مند به حرفه نه چندان آشنا و پر طرفدار تاكسیدرمى كشیده شوند: «اتفاقا هنگامیكه پدرم در لرستان راهنماى گروه هیات علمى ویلیام استریت بود ، بسیارى از شكارهاى من و برادرم مورد توجه این هیات 30 نفره قرار گرفت و با حمایت و راهنمایى آنها تشویق شدیم به آمریكا برویم ، دوره‌هاى تاكسیدرمى را فرا بگیریم. سال 1341 همراه برادرم به شیكاگو، سیاتل و بعد واشنگتن رفتم و دوره‌هاى مربوط به این رشته از جمله طراحى ، عكاسى ، مجسمه‌سازى ، آناتومى حیوانات ، زیست ، شیمى و دیوراما (اقلیم‌سازى) را در موسسه برادران جونس گذراندم.»

تاجبخش كه اكنون استاد دانشگاه آزاد اسلامى است پس از بازگشت به ایران فعالیت جدى خود در این زمینه را پى گرفت: «سال 1346 به ایران برگشتم و با همكارى كانون شكار وقت شروع به فعالیت كردم تمام حیوانات تاكسیدرمى شده در این موزه ، موزه تاریخ طبیعى و پردیسان متعلق به من و دستیارانم است و اكثر این شكارها را نیز خود من یا دوستانم انجام داده‌ایم.»
دستیاران استاد معمولا از دانشجویانى هستند كه به صورت كارآموز دوره‌هاى مربوط را فرا مى ‌گیرند و پس از 10- 8 سال به صورت حرفه‌اى به مهارت لازم مى ‌رسند. البته باید این نكته را یادآور شد كه رشته تاكسیدرمى فعلا در كشور وجود ندارد و با همت ایشان و همكارانشان، دانشگاه آزاد سعى در تصویب آن در مقطع كارشناسى ارشد دارد 
كارگاه تاكسیدرمى قسمتى از موزه حیات وحش ایران و محل فعالیت و كار دكتر تاجبخش است. بازدید‌كنندگان در آنجا با چگونگى فن حفظ و نگهدارى موجودات به صورت غیر زنده آشنا مى شوند.

همچنین در این قسمت ساخت دیوراما ما كه شبیه ه‌سازى موجودات تاكسیدرمى شده در محیط زیست طبیعى آنهاست انجام مى ‌شود. این كارگاه شامل قسمت‌هاى تاكسیدرمى پرندگان ، پستانداران ، خزندگان ، آبزیان، حشرات ، ماهى‌ها و سخت پوستان است.

اگر به اتاق انتهایى این سالن سرى بزنید ، مى ‌توانید از نزدیك چگونگى كار روى حیوانات را تماشا كنید. ابتدا از بدن حیوان عكس مى ‌گیرند و بعد قسمت‌هاى مختلف بدن جانور را اندازه‌گیرى و مشخصات ظاهری آن را یادداشت مى ‌كنند. پس از جدا كردن پوست از بدن حیوان آن را نمك سود مى ‌كنند تا بهتر نگهدارى شود و در مرحله بعد با استفاده از آب و مواد شیمیایى چون نمك ، سولفات آلومینیوم ، بى ‌كربنات سدیم، فرمالین ، اسید سولفوریك ، اسید فرمیك و روغن دباغى پوست را براى خشك كردن آماده مى ‌كنند.

در آخرین قسمت پوست دباغى شده را روى قالب فایبرگلاس مى ‌چسبانند. البته كار به همین جا ختم نمى ‌شود و خشك كردن كامل حیوانات ، در زمان‌هاى متفاوتى انجام مى ‌پذیرد. براى مثال پستانداران 4 _ 3 ماه و پرندگان 20 روز زمان لازم دارند تا به صورت نهایى كه شما در ویترین‌ها مى‌بینید ، در‌آیند.

البته این نكته را هم نباید فراموش كنید كه محل نگهدارى حیوانات تاكسیدرمى شده باید تمیز و ضدعفونى شده باشد و رطوبت و درجه حرارت سالن‌ها بین 25 _ 18 درجه سانتى گراد تنظیم شود تا انقباض و انبساط ناشى از سرما و گرما به پوست حیوانات لطمه‌اى نزند.

از دیگر بخش‌هاى جالب كه به همت دكتر هدایت الله تاجبخش و گروهى از استادان رشته‌هاى دیگر مثل علامه‌جعفرى و دكتر میثمى (زمین‌شناس) بنا شده ، سالن زمین ‌شناسى است این سالن یكى از بخش‌هاى جالب توجه براى نوجوانان و دانش‌آموزانى است كه از موزه بازدید مى ‌كنند.

دكتر تاجبخش زمین شناسى را چنین توضیح مى ‌دهد: «در این سالن مناظرى از دوران‌هاى مختلف زمین شناسى به صورت دیوراما به نمایش درآمده. با استفاده از نظریه دانشمندان بزرگى چون هابل و انیشتین هشت دیوراما ساختیم و هر قسمت را با آیات قرآنى مربوط به آن دوران تطبیق دادیم. مثلا اولین مرحل پیدایش حیات دوره بیگ نبگ است كه جهان از گازهاى مختلف تشكیل شده بود و آن را با این آیه قرآن تطبیق دادیم كه مى ‌فرماید: «جهان زاده شد كه از گاز و دودى بیش نبود.» در سالن‌هاى مربوط به تاكسیدرمى حیوانات آنچه پس از مدتى توجه بازدید‌كننده‌ها را به خود جلب مى‌كند ، قفس‌هاى بى ‌شمار پرندگان زنده است ، كه با آوازهاى خود فضاى سالن را پر كرده‌اند. گویا دكتر تاجبخش دوست ندارد ، تمام مدت نظاره ‌گر حیوانات مرده باشد ، و جالب‌تر اینكه حتى در منزل شخصى ‌اش ، هم نمونه‌اى از حیوانات تاكسیدرمى شده ، نگهدارى نمى ‌كند.





نوع مطلب : مطالب علمی، 
برچسب ها : تاكسیدرمى، هدایت الله تاجبخش، حیوانات خشك شده،
لینک های مرتبط : تاکسیدرمی،




چهارشنبه 1392/07/10 05:52 ق.ظ
در مدرسه زندگی در کلاس دنیا ، سر زنگ املا ، یادمان باشد برای محبت

تشدید بگذاریم تا نیم نمره از محبّت ها کم نشود . . .
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.